Opublikowano: |Ostatnia aktualizacja:
Poranne mdłości to nudności, czasem z wymiotami, które dotyczą od 50 do 80% kobiet w ciąży. Zwykle zaczynają się około 4. lub 6. tygodnia i u większości kobiet ustępują do 16., najpóźniej do 20. tygodnia. Jeśli nie jesteś w stanie utrzymać jedzenia ani płynów, tracisz na wadze lub masz bardzo ciemny mocz, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
W skrócie:
- Skala: nudności, czasem z wymiotami, dotyczą od 50 do 80% ciężarnych. Mogą występować o każdej porze dnia, nie tylko rano.
- Kiedy się zaczynają i mijają: pojawiają się około 4.-6. tygodnia ciąży, a u większości kobiet ustępują do 16.-20. tygodnia. Nudności, które zaczęły się dopiero po 9. tygodniu, omów z lekarzem.
- Co pomaga: przekąska przed wstaniem z łóżka, małe i częste posiłki, picie małymi łykami, imbir, unikanie drażniących zapachów i odpoczynek.
- Co jeść: proste, lekkostrawne produkty bogate w węglowodany i ubogie w tłuszcz, np. suchary, ryż, banany. Ogranicz potrawy tłuste i smażone.
- Kiedy do lekarza: gdy nie utrzymujesz jedzenia ani płynów, masz ciemny mocz, tracisz na wadze, czujesz silne osłabienie, ból brzucha, gorączkę albo widzisz krew w wymiocinach. To może być hiperemeza, ciężka postać wymiotów ciążowych, która dotyczy 1-2 na 100 ciężarnych.
- Leki: leki przeciwwymiotne, suplementy i preparaty z imbirem stosuj tylko po konsultacji z lekarzem.
Czym są poranne mdłości?
Poranne mdłości to w języku medycznym nudności i wymioty ciążowe. To jedna z najczęstszych dolegliwości wczesnej ciąży. Mogą mieć postać lekkiego dyskomfortu, uporczywych nudności albo nudności z wymiotami. Wiele kobiet zauważa też, że niektóre zapachy i potrawy zaczynają im przeszkadzać.
Nie jesteś z tym sama. Nudności zgłasza od 50 do 80% ciężarnych, a mniej więcej co druga przyszła mama wymiotuje lub ma odruchy wymiotne. Polscy eksperci zwracają uwagę, że wiele kobiet nie mówi o tych dolegliwościach lekarzowi, bo uważa je za normalną część ciąży. Nasilenie bywa bardzo różne: jedne kobiety czują tylko lekki dyskomfort po przebudzeniu, inne przez kilka tygodni z trudem funkcjonują w ciągu dnia.
Typowe nudności ciążowe są uciążliwe, ale zwykle niegroźne. Warto jednak wiedzieć, jak sobie z nimi radzić i które objawy wymagają konsultacji z lekarzem.
Kiedy zaczynają się mdłości w ciąży?
Mdłości pojawiają się zwykle około 4. lub 6. tygodnia ciąży, licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Typowe nudności ciążowe zaczynają się przed 9. tygodniem. Dla wielu kobiet to jeden z pierwszych odczuwalnych objawów ciąży.
Gdy nudności i wymioty pojawią się po raz pierwszy dopiero po 9. tygodniu, powiedz o tym lekarzowi, bo mogą mieć inną przyczynę.
Kiedy mijają poranne mdłości?
U większości kobiet nudności ustępują do 16., a najpóźniej do 20. tygodnia ciąży. Objawy zwykle słabną stopniowo: najpierw pojawiają się „lepsze dni”, a z czasem jest ich coraz więcej.
| Tydzień ciąży | Co zwykle się dzieje |
|---|---|
| około 4. lub 6. | Pojawiają się pierwsze nudności |
| przed 9. | Zaczyna się większość typowych nudności ciążowych |
| po 9. | Nudności, które pojawiły się dopiero teraz, warto omówić z lekarzem |
| od 16. do 20. | U większości kobiet nudności ustępują |
| po 20. | Jeśli nudności nadal trwają, porozmawiaj z lekarzem |
Jeśli nudności trwają dłużej, nie musi to oznaczać niczego złego, ale warto omówić to z lekarzem, który oceni, czy potrzebne jest leczenie.
Czy mdłości wracają w 3. trymestrze?
Nudności i wymioty pod koniec ciąży mogą mieć różne przyczyny, dlatego zawsze powiedz o nich lekarzowi lub położnej. Jeśli wymiotom towarzyszy ból głowy, zaburzenia widzenia, ból brzucha, obrzęki lub ogólne złe samopoczucie, skontaktuj się z lekarzem od razu. To mogą być objawy stanu przedrzucawkowego, który pojawia się zwykle po 20. tygodniu ciąży.
Skąd biorą się mdłości w ciąży?
Dokładny mechanizm nudności ciążowych wciąż jest badany. Łączy się je przede wszystkim zmianami hormonalnymi we wczesnej ciąży. Wiele kobiet zauważa, że nudności nasilają się przy intensywnych zapachach, zmęczeniu i długich przerwach między posiłkami.
Nudności rano, wieczorem i przez cały dzień
Nazwa „poranne mdłości” jest myląca. Nudności mogą pojawiać się o każdej porze dnia i nocy. Rano dokuczają często dlatego, że po nocy żołądek jest pusty. Inne kobiety czują się najgorzej wieczorem albo przez cały dzień. Wszystkie te warianty są typowe. Warto obserwować, kiedy nudności są najsilniejsze, i dopasować do tego posiłki oraz odpoczynek.
Co na poranne mdłości? Sposoby domowe
Przy łagodnych objawach polscy eksperci zalecają przede wszystkim zmianę stylu życia i diety. Nie ma jednego sposobu, który działa u każdej przyszłej mamy. Wypróbuj poniższe sposoby i zostań przy tych, które działają u Ciebie.
Przekąska jeszcze przed wstaniem z łóżka
Połóż przy łóżku suchary, krakersy albo kromkę suchego pieczywa. Zjedz kilka kęsów zaraz po przebudzeniu i dopiero potem powoli wstań.
Małe, częste posiłki
Zamiast trzech dużych posiłków jedz kilka mniejszych w ciągu dnia. Najlepiej sprawdzają się proste produkty bogate w węglowodany i ubogie w tłuszcz.
Nawodnienie małymi łykami
Pij często, ale po trochę. Niektórym kobietom pomaga picie między posiłkami, a nie w ich trakcie. Jeśli wymiotujesz, nawodnienie jest szczególnie ważne.
Imbir
W badaniach imbir łagodził nudności u kobiet z łagodnymi objawami skuteczniej niż placebo i nie zwiększał ryzyka poronienia. Słabiej wpływał na same wymioty. Możesz dodać świeży imbir do herbaty lub potraw albo sięgnąć po imbirowe herbatniki. Preparaty i suplementy z imbirem stosuj dopiero po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przy ciężkich wymiotach imbir nie zastąpi leczenia.
Unikanie zapachów i potraw, które Ci szkodzą
Jeśli zapach gotowania wywołuje nudności, poproś bliskich o przygotowanie posiłków. Zimne potrawy mogą być łatwiejsze do zjedzenia niż ciepłe.
Odpoczynek
Zmęczenie może nasilać nudności. Jeśli możesz, kładź się wcześniej i rób krótkie przerwy w ciągu dnia.
Akupresura
Akupresura, na przykład w postaci opaski uciskającej nadgarstek, jest wymieniana wśród metod stosowanych przy nudnościach ciążowych.
Witaminy, suplementy i leki na nudności przyjmuj tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz prowadzący ciążę.
Co jeść, a czego unikać przy mdłościach
Przy nudnościach najlepiej sprawdza się jedzenie proste, lekkostrawne, bogate w węglowodany i ubogie w tłuszcz. Mogą to być:
- suchary, krakersy, pieczywo, wafle ryżowe,
- ryż, kasza, gotowane ziemniaki, makaron,
- banany, jabłka, mus jabłkowy,
- zimne kanapki i sałatki zamiast ciepłych, intensywnie pachnących dań.
Ogranicz potrawy tłuste i smażone oraz unikaj długich przerw między posiłkami.
W pierwszym trymestrze nie musisz nie musisz jeść „za dwoje”.. Gdy objawy osłabną, wróć do zróżnicowanej diety bogatej w składniki odżywcze potrzebne w ciąży.
Kiedy mdłości są powodem do niepokoju?
Większość nudności ciążowych jest uciążliwa, ale niegroźna. Skontaktuj się jednak z lekarzem lub położną, jeśli wymiotujesz i:
- nie jesteś w stanie utrzymać jedzenia ani płynów,
- masz bardzo ciemny mocz lub oddajesz go znacznie rzadziej niż zwykle,
- tracisz na wadze,
- czujesz silne osłabienie, zawroty głowy lub mdlejesz przy wstawaniu,
- masz ból brzucha lub gorączkę,
- w wymiocinach pojawia się krew.
Takie objawy mogą wskazywać na odwodnienie albo na niepowściągliwe wymioty ciężarnych, czyli hiperemezę (hyperemesis gravidarum). To ciężka postać nudności i wymiotów ciążowych, która dotyczy około 1 do 2 na 100 ciężarnych. Wymaga leczenia, często w szpitalu, gdzie uzupełnia się płyny i elektrolity oraz podaje leki.
Jeśli mdłości uniemożliwiają Ci normalne funkcjonowanie, powiedz o tym lekarzowi, nawet bez żadnego z objawów alarmowych. W Polsce dostępne są leki stosowane w leczeniu nudności i wymiotów ciążowych, a Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników wydało w ich sprawie stanowiska. Ich wybór i dawkowanie zawsze ustala lekarz, dlatego nie sięgaj samodzielnie po leki przeciwwymiotne.
Najczęstsze pytania
Czy poranne mdłości szkodzą dziecku?
Typowe, łagodne nudności ciążowe są uciążliwe, ale zwykle niegroźne. Inaczej jest z ciężką hiperemezą: badania wiążą ją z gorszymi wynikami rozwojowymi u dzieci, dlatego wymaga ona leczenia.
Nie mam mdłości. Czy to powinno mnie martwić?
Nudności dotyczą od 50 do 80% ciężarnych, więc wiele kobiet przechodzi ciążę bez nich lub z bardzo łagodnymi objawami. Każda ciąża przebiega inaczej. Jeśli coś Cię niepokoi, a zwłaszcza gdy masz krwawienie lub ból brzucha, skontaktuj się z lekarzem.
Czy mdłości zdradzają płeć dziecka?
Nie. Po nasileniu nudności nie da się przewidzieć płci dziecka. Płeć można wiarygodnie poznać dzięki badaniu USG lub badaniu krwi.
Jak radzić sobie z mdłościami w pracy?
Trzymaj przy biurku przekąski i wodę, jedz małe porcje regularnie i, jeśli to możliwe, usiądź z dala od kuchni i zapachów jedzenia. Warto porozmawiać z przełożonym o elastycznych godzinach lub pracy zdalnej. Gdy mdłości uniemożliwiają pracę, porozmawiaj z lekarzem o zwolnieniu lekarskim.
Czy mogę pić herbatę imbirową lub rumiankową na nudności?
Polscy eksperci wymieniają preparaty z imbiru lub rumianku wśród metod, które można stosować przy łagodnych objawach. Jeśli chcesz regularnie pić napary ziołowe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, które są dla Ciebie odpowiednie.
Źródła
- Sieroszewski P., Huras H., Wielgoś M., Kwiatkowski S., Zimmer M., Seremak-Mrozikiewicz A. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące stosowania produktu leczniczego Xonvea w leczeniu nudności i wymiotów u kobiet w ciąży. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2022; 7(2): 99-103 – viamedica.pl
- Sieroszewski P., Huras H., Wielgoś M., Kwiatkowski S., Zimmer M., Seremak-Mrozikiewicz A. Stanowisko zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie stosowania produktu leczniczego Bonjesta do leczenia nudności i wymiotów u kobiet w ciąży. PTGiP, 2024 – ptgin.pl
- Spaczyński M., Nowak-Markwitz E., Oszukowski P., Rechberger T., Karowicz-Bilińska A. Rekomendacje Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania preparatu „Prevomit” w położnictwie. Ginekologia Polska 2015; 4: 318-320 – viamedica.pl
- Internetowe Konto Pacjenta. Jak Twoje ciało reaguje na ciążę – pacjent.gov.pl
- Drabczyk R. Stan przedrzucawkowy (gestoza), Medycyna Praktyczna dla pacjentów – mp.pl
