Opublikowano:
Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia niemowląt, ponieważ zapewnia dziecku składniki odżywcze, których w danym momencie potrzebuje, i wspiera jego rozwój oraz odporność. Zdarzają się jednak sytuacje, w których karmienie piersią jest z jakiegoś powodu niemożliwe lub niewystarczające. Wtedy rodzice stają przed wyborem mleka następnego, które odpowie na potrzeby ich malucha.
Obok mieszanek na bazie mleka krowiego coraz więcej uwagi przyciąga kozie mleko następne. Wokół niego narosło jednak sporo mitów, często wynikających ze skojarzeń z mlekiem świeżym albo krowim. Poniżej sprawdzamy, co mówi nauka o świeżym mleku kozim i o mleku następnym, i podpowiadamy, na co zwrócić uwagę przy wyborze.
W skrócie:
- Mleko kozie zawiera laktozę, prawie tyle samo co krowie. Nie jest mlekiem bez laktozy.
- Mleko kozie i krowie różnią się rodzajem białka. Mleko kozie ma mniej jednego z białek, które mogą uczulać.
- Mleko kozie następne tworzy w brzuszku miękki skrzep, który łatwiej się trawi.
- Mleko następne na bazie mleka koziego jest bezpieczne i dostarcza dziecku pełnowartościowego białka – potwierdziła to EFSA.
- Przy rozpoznanej alergii na białka mleka krowiego mleko kozie nie jest rozwiązaniem. Wybór mleka następnego zawsze skonsultuj z lekarzem.
Fakt 1: Świeże, pełnotłuste mleko kozie zawiera MFGM
Świeże, pełnotłuste mleko kozie zawiera wiele cennych składników, w tym fragmenty błony komórkowej zawierające MFGM1, czyli błony otaczające kuleczki tłuszczu mlecznego.
MFGM obecne w mleku kozim ma pozytywny wpływ na rozwój dziecka. Wspiera między innymi:
- układ immunologiczny,
- dojrzewanie przewodu pokarmowego,
- rozwój poznawczy2.
Mit 1: Mleko kozie ma taki sam skład jak mleko krowie
Świeże mleko kozie i krowie różnią się składem. Szczególną uwagę warto zwrócić na ich profil białkowy, a zwłaszcza na zawartość potencjalnie alergizujących białek, takich jak αs1-kazeina.
Świeże mleko kozie cechuje niska zawartość tego białka3. Jeśli w rodzinie występowała alergia na białka mleka krowiego, po konsultacji z lekarzem można rozważyć mleko następne oparte na mleku kozim4. Mleko kozie nie jest jednak przeznaczone dla dzieci z rozpoznaną alergią na białka mleka krowiego – w takiej sytuacji mieszankę zawsze dobiera lekarz.
Jeśli do mleka następnego opartego na pełnotłustym mleku kozim nie dodaje się serwatki, kolejne potencjalnie alergizujące białko, beta-laktoglobulina, utrzymuje się na niskim poziomie5.
Kolejnym walorem świeżego mleka koziego są naturalnie występujące oligosacharydy, które wspierają mikrobiotę i pracę jelit. Stanowią pożywkę dla bakterii jelitowych, dzięki czemu działają prebiotycznie7.
Fakt 2: Kozie mleko następne tworzy w żołądku delikatny skrzep kazeinowy
Ze względu na opisany wyżej profil białkowy mleko kozie tworzy w żołądku delikatny skrzep kazeinowy. W praktyce oznacza to, że łagodnie działa na układ trawienny: skrzep jest miękki, dzięki czemu łatwo się trawi8.
Kozie mleko następne może więc zmniejszać ryzyko dolegliwości trawiennych, takich jak ulewanie, gazy, kolki czy zaparcia, a także korzystnie wpływać na wchłanianie składników odżywczych9.
Mit 2: Mleko kozie nie zawiera laktozy
To jedno z najczęstszych pytań rodziców: czy mleko kozie ma laktozę? Tak, mleko kozie zawiera laktozę. To naturalny cukier mleka, obecny w mleku krowim, kozim i kobiecym. W 100 ml świeżego mleka koziego jest jej około 4,1-4,4 g, w mleku krowim około 4,7 g. Różnica jest niewielka, dlatego mleko kozie nie jest alternatywą dla osób, które muszą unikać laktozy.
Laktoza dostarcza energii i działa bifidogennie, czyli wspiera rozwój korzystnych bakterii jelitowych. To także dzięki niej mleka Capricare® 2 i Capricare® 3 Junior mają delikatny, lekko słodki smak.
W przypadku podejrzenia nietolerancji laktozy skonsultuj się z lekarzem. Warto pamiętać, że w przeciwieństwie do dorosłych większość dzieci dobrze toleruje laktozę.
Fakt 3: Kozie mleko następne powstaje w oparciu o badania kliniczne
Mleko następne Capricare® 2 powstaje w oparciu o badania kliniczne, by w pełni odpowiadać na potrzeby żywieniowe niemowląt i małych dzieci10. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał białko mleka koziego za bezpieczne i kompletne pod względem odżywczym źródło białka w mleku następnym11.
Przeprowadzono też szereg badań nad właściwościami mleka następnego opartego na mleku kozim. Wykazały one między innymi, że po przejściu na karmienie pełnotłustym kozim mlekiem następnym u dzieci nastąpiła poprawa reakcji pokarmowej oraz funkcjonowania układu trawiennego12.
W Polsce prowadzone jest obecnie badanie, które ma ocenić wpływ karmienia mlekiem modyfikowanym na bazie mleka koziego na zmniejszenie ryzyka wystąpienia egzemy u dzieci.
Mit 3: Kozie mleko następne ma nieprzyjemny smak i zapach
Ten mit słyszymy bardzo często. Charakterystyczny „kozi” posmak świeżego mleka pochodzi głównie z krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych: kapronowego, kaprylowego i kaprynowego. Jego intensywność zależy od świeżości mleka, sposobu przechowywania i obróbki.
Mleko następne oparte na świeżym mleku kozim nie musi więc pachnieć kozą. Dzięki delikatnej obróbce i naturalnej zawartości laktozy mleka Capricare® 2 i Capricare® 3 Junior mają delikatny smak. Potwierdzają to także mamy13, a i my sami braliśmy udział w testach smaku.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy mleko kozie ma laktozę?
Tak. Mleko kozie zawiera laktozę, około 4,1-4,4 g w 100 ml. To tylko nieco mniej niż w mleku krowim (ok. 4,7 g w 100 ml), więc mleko kozie nie jest mlekiem bez laktozy i nie zastąpi produktów bezlaktozowych.
Czy mleko kozie zawiera kazeinę?
Tak. Kazeiny stanowią większość białek mleka koziego, podobnie jak w mleku krowim. Mleko kozie ma jednak inny profil kazein: zawiera mało αs1-kazeiny, a więcej β-kazeiny. Dzięki temu w żołądku tworzy miękki, delikatny skrzep.
Czym różni się mleko kozie od krowiego?
Najważniejsze różnice dotyczą profilu białek (mniej αs1-kazeiny w mleku kozim), struktury tłuszczu i zawartości naturalnych oligosacharydów. Ilość laktozy jest w obu rodzajach mleka zbliżona. Różnice wpływają na to, jak mleko jest trawione i jak smakuje.
Czy mleko kozie jest zdrowsze od krowiego?
Żadne z nich nie jest uniwersalnie „zdrowsze”. Mają inny skład, a dla dziecka najważniejsze jest, by mleko było dopasowane do jego wieku i potrzeb. Wybór mleka następnego, koziego czy krowiego, warto omówić z lekarzem lub położną.
Od kiedy można podawać dziecku mleko kozie?
Świeżego mleka koziego, podobnie jak krowiego, nie podaje się jako głównego napoju dziecku przed ukończeniem 1. roku życia, bo nie zaspokaja jego potrzeb żywieniowych. Mleko następne na bazie mleka koziego jest przeznaczone dla dzieci po 6. miesiącu życia, gdy karmienie piersią jest niemożliwe lub niewystarczające. O wprowadzeniu mleka następnego zdecyduj razem z lekarzem.
Czy mleko kozie jest dobre dla dziecka z alergią na białka mleka krowiego?
Białka mleka koziego i krowiego mają podobną budowę, dlatego dziecko uczulone na mleko krowie często reaguje także na kozie. Mleko kozie nie jest przeznaczone dla dzieci z rozpoznaną alergią na białka mleka krowiego. W takiej sytuacji odpowiednią mieszankę dobiera lekarz.
Dlaczego mleko kozie ma specyficzny zapach i smak?
Odpowiadają za to głównie krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe: kapronowy, kaprylowy i kaprynowy. Ich wyczuwalność rośnie, gdy mleko jest dłużej przechowywane. Mleko następne na bazie świeżego mleka koziego, poddane delikatnej obróbce, ma łagodny smak.
Czy kozie mleko następne jest bezpieczne dla dziecka?
Tak. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał białko mleka koziego za bezpieczne i odpowiednie źródło białka w mleku następnym. Mleko następne na bazie mleka koziego musi spełniać te same wymogi składu co mleko na bazie mleka krowiego.
Pamiętaj!
Wybór mleka następnego skonsultuj z lekarzem. Nie wyklucza to jednak samodzielnego poznania faktów i mitów o mleku następnym kozim i krowim. Więcej o mleku następnym Capricare® dowiesz się na stronie Dlaczego mleko następne Capricare®.
Ważna informacja: Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia niemowląt, a każdą zmianę sposobu karmienia należy skonsultować z lekarzem.
1Nutrients. 2020; 12(11): 3486.
2Tamże.
3Internal report on DGC goat milk composition.
4Z uwagi na homologię białek mleko kozie nie może być zalecane w przypadku zdiagnozowanej alergii na białka mleka krowiego.
5Human milk adapted from Liao et al. 2017 & Lönnerdal et al. 2017; Goat milk from Li et al. 2022 (NZ goat milk); Cow milk from Amalfitano et al. 2020; Hodgkinson et al. Journal of Dairy Science (2012) 95, 83-90; 2 Zhou et al. 2014, Brit J Nutr, 111, 1641-1651.
6Gut Microbes. 2014; 5(6): 681-687; Appl Environ Microbiol, 2013 79(9): 3040-2048.
7Tamże.
8Food Chem, 2018. 245: 275-281; Internal report on DGC goat milk composition; J Food Comp & Analy, 2009. 22: 322-329.
9Tamże.
10Zgodnie z wymogami prawa.
11EFSA J, 2012. 10(3): 2603-2620.
12BMJ, 2013. 2022-070533, 21; J Nutr Health Sci, 2018. 5(2): 2392-9060.
13Na podstawie badań marketingowych przeprowadzonych przez Miralex w 2024 roku.
